Na co pomaga suche igłowanie?

Suche igłowanie to metoda, która zyskuje na popularności. Jest to widoczne także patrząc na skierowania na rehabilitację wystawiane przez lekarzy. Pacjent z bólem kręgosłupa często wśród sugerowanych zabiegów ma obecnie wpisane suche igłowanie. Jednak ból pleców to tylko jedno z wielu wskazań do igłoterapii. Na co pomaga suche igłowanie i jak wygląda taka terapia? Czym różni się dry needling i mikronakłuwanie? Przybliżamy ten temat w naszym artykule!

Suche igłowanie – na co pomaga i jaki jest jego cel?

Suche igłowanie (metoda znana także pod nazwami: igłoterapia sucha lub dry needling) polega na nakłuwaniu określonych miejsc igłami. W czasie zabiegu dry needling nie wprowadza się żadnych substancji pod skórę ani do mięśnia (stąd nazwa „suche igłowanie”).

Chociaż obecnie w igłoterapii suchej korzysta się najczęściej z igieł akupunkturowych, metoda dry needling różni się od akupunktury. Podstawową różnicą jest lokalizacja nakłuć. W akupunkturze są to szlaki energetyczne, a sam zabieg akupunktury ma na celu przywrócenie prawidłowego obiegu energii życiowej Qi. W suchym igłowaniu nakłuwa się mięśniowo-powięziowe punkty spustowe (MPPS) lub okolicę blizny.

W suchym igłowaniu fizjoterapeuta skupia się na zmniejszeniu wzmożonego napięcia mięśnia lub rozluźnieniu tkanki bliznowatej i stymulacji jej przebudowy. To właśnie rozluźnienie i zmniejszenie dolegliwości bólowych jest głównym celem stosowania suchej igłoterapii.

Na co pomaga suche igłowanie? Wskazania do metody dry needling

Wracając do pytania, na co pomaga suche igłowanie, źródła wskazują wiele zastosowań tej metody.

Wśród wskazań do suchego igłowania wyróżnia się:

• bóle pleców,
• bóle przeciążeniowe mięśni i więzadeł,
• mięśniowo-powięziowe punkty spustowe (strefy zwiększonego napięcia),
• łokieć tenisisty,
• łokieć golfisty,
• zespół bolesnego barku,
• napięciowe bóle głowy,
• kolano biegacza,
• shin splints,
• zespół pasma biodrowo-piszczelowego,
• ból rozcięgna podeszwowego,
• blizny,
• stany pourazowe (w tym po kontuzjach sportowych),
• bóle neuropatyczne po ekstrakcji zęba.

Są to najczęstsze wskazania do suchego igłowania. Jednak metoda ta jest wykorzystywana także w innych dolegliwościach ortopedycznych, w których stwierdza się wzmożone napięcia tkanek miękkich.

Suche igłowanie a mięśniowo-powięziowe punkty spustowe

Suche igłowanie mięśniowo-powięziowych punktów spustowych (MPPS/trigger points) wykonuje się w celu rozluźnienia nadmiernie spiętej okolicy. Igłę w takich sytuacjach aplikuje się w miejscach kumulacji wzmożonego napięcia (mogą być one wyczuwalne pod postacią zgrubienia w paśmie mięśniowym). Oprócz skurczu po nakłuciu i następującego po nim rozluźnieniu mięśnia dochodzi także do zwiększenia ukrwienia nakłuwanej okolicy. To zwiększa dopływ składników odżywczych i tlenu do mięśni, co ma duże znaczenie dla ich regeneracji.

Igłoterapia blizny – dry needling i micro needling

Odpowiadając na pytanie: „Na co pomaga suche igłowanie?” zaakcentować także terapię blizn.

Blizny i bliznowce, oprócz kwestii estetycznej, mogą generować różnego rodzaju dolegliwości (zwłaszcza blizny aktywne). Czy to blizny pourazowe, pooperacyjne, czy po ospie, a także rozstępy – każdy z tych typów blizn może stanowić wskazanie do metody suchego igłowania.

Cele igłoterapii blizny to przebudowa tkanki bliznowatej, praca nad jej elastycznością i ruchomością.

Jednym z wariantów igłowania blizny jest microneedling. W metodzie tej, za pomocą mikronakłuwania udrażnia się kanaliki w tkankach miękkich i stymuluje do produkcji kolagenu oraz elastyny. Zabieg wykonuje się za pomocą dermarollera wyposażonego w wiele małych igiełek. Liczba zabiegów i odstępy pomiędzy nimi mogą być różne. Najczęściej jest to jednak kilka (4 – 5) zabiegów, powtarzanych co około 4 tygodnie. Zabieg trwa około 30 minut.

Innym wariantem pracy z blizną jest klasyczny dry needing, z zastosowaniem igieł akupunkturowych. Cel jest podobny: zwiększenie elastyczności blizny, zmniejszenie napięcia obszaru wokół blizny i stymulacja tkanki bliznowatej do przebudowy.

Wśród metod z zakresu dry needling do terapii blizn stosuje się techniki:

• mobilizacji,
• fast short move,
• twist&pull,
• uwalniania,
• manipulacji,
• twist,
• oscillate.

Igłoterapia blizny może być samodzielną terapią lub łączyć się z innymi metodami pracy z blizną.

Suche igłowanie w bólu neuropatycznym po ekstrakcji zęba – przykład

Jednym z ciekawych przykładów zastosowania suchego igłowania jest wsparcie postępowania w bólu neuropatycznym po ekstrakcji zęba. Skuteczność metody dry needling w takim kontekście sprawdzili badacze z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Opisują oni przypadek 23-letniej kobiety zgłaszającej objawy rozpoznane jako ból neuropatyczny będący powikłaniem po chirurgicznym usunięciu trzeciego zęba trzonowego żuchwy. U pacjentki włączono farmakoterapię, jednak nie przyniosła ona pełnej eliminacji dolegliwości. Kobieta korzystała także z szyny relaksacyjnej z powodu bruksizmu. Następnie połączono farmakoterapię i korzystanie z szyny z suchym igłowaniem oraz unikaniem spożywania pokarmów nasilających dolegliwości. Postępowanie to łącznie przyniosło poprawę samopoczucia.⁵

Przeciwwskazania do suchej igłoterapii

Suche igłowanie ma także ograniczenia, przy których nie powinno się stosować tej metody. Należą do nich:

• infekcje (zwłaszcza przebiegające z gorączką),
• okolica żylaków,
• zaburzenia krzepnięcia,
• rozrusznik serca,
• obrzęki limfatyczne,
• nowotwory,
• uszkodzenia skóry,
• ciąża,
• strach przed igłami,
• alergia na metal.

Kwalifikację do zabiegu suchego igłowania przeprowadza fizjoterapeuta na podstawie przeprowadzonego wywiadu i badania.

Suche igłowanie w gabinecie fizjoterapeuty

Jak w praktyce wygląda suche igłowanie?

Schemat postępowania przy zabiegu igłoterapii suchej wygląda następująco:

1. Fizjoterapeuta przeprowadza wywiad z pacjentem dotyczący aktualnych dolegliwości, przebytych urazów i chorób przewlekłych.
2. Fizjoterapeuta przechodzi do badania: ocenia napięcie tkanek miękkich, wykonuje testy, sprawdza ruchomość stawów i lokalizuje punkty spustowe (trigger points).
3. Po zaplanowaniu terapii i zakwalifikowaniu pacjenta do suchego igłowania fizjoterapeuta dezynfekuje skórę w miejscach, które będą nakłuwane.
4. Terapeuta aplikuje igły, a w razie potrzeby – delikatnie nimi porusza. Igły do suchego igłowania są sterylne i jednorazowe. W trakcie jednej sesji terapeutycznej liczba nakłuć może być różna.
5. Igły są wyjmowane, a pacjent jest informowany o postępowaniu po zabiegu.

Suche igłowanie jest zabiegiem, który wzbudza wiele ciekawości wśród pacjentów.

Czy suche igłowanie boli? To pierwsze i najczęstsze pytanie, jakie nurtuje wiele osób. Odpowiedź jednak może zaskoczyć, podobnie jak same odczucia podczas zabiegu. Okazuje się, że suche igłowanie może nie wiązać się z bólem. U niektórych osób pojawia się niewielki ból lub dyskomfort. Odczucie bólu nie występuje lub jest ograniczone, gdyż igły, które stosuje się do igłoterapii suchej, mają bardzo małą średnicę (0,25 do 0,30 mm). Dla porównania: standardowa igła do zastrzyków ma średnicę ok. 1,6 mm. To też sprawia, że zmniejsza się ryzyko powikłań tego zabiegu, takich jak krwiaki.

W trakcie nakłuwania niektóre osoby odczuwają łaskotanie. Gdy igła dotrze do punktu spustowego, często pojawia się mikroskurcz włókien mięśniowych. Jest on odczuwany przez pacjentów jako prąd, a czasem ból (nie zawsze miejscowy, może on wystąpić w oddalonym obszarze). Odczucia te trwają jednak bardzo krótko i zakończone są rozluźnieniem. Co ciekawe, wielu pacjentów uważa, że samo nakłuwanie jest znacznie mniej bolesne niż badanie palpacyjne w gabinecie fizjoterapeutycznym nakierowane na poszukiwanie punktów spustowych w mięśniach i powięzi.

Próbując odpowiedzieć na pytanie, na co pomaga suche igłowanie i analizując przytoczone przykłady można zauważyć, że jest to metoda mająca zastosowanie w wielu dolegliwościach ortopedycznych. Ponadto przydatna jest w terapii blizn i bólów głowy wynikających z nadmiernego napięcia mięśni karku. Wykonana przez terapeutę, który zdobył uprawnienia do technik igłoterapii suchej, może być ona wsparciem w często występujących i dobrze znanych wielu pacjentom problemach.

Bibliografia:

Hu HT, Gao H, Ma RJ, Zhao XF, Tian HF, Li L. Is dry needling effective for low back pain?: A systematic review and PRISMA-compliant meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2018 Jun;97(26):e11225. doi: 10.1097/MD.0000000000011225. PMID: 29952980; PMCID: PMC6242300.

Chochowska, M., Ogrodowczyk, R., Klonowska, J., & Marcinkowski, J. T. (2015). Napięciowe bóle głowy a zespół bólu mięśniowo-powięziowego. Część II. Leczenie niefarmakologiczne–uwalnianie punktów spustowych (terapia manualna). Hygeia, 50(2), 288-293.

Skorupska, E., & Samborski, W. (2019). Diagnostyka różnicowa fibromialgii i zespołu bólu mięśniowo-powięziowego–rola oceny punktów tkliwych i punktów spustowych. In Rheumatology Forum (Vol. 5, No. 2, pp. 60-64).

Rajfur, K. (2020). Znaczenie wybranych metod leczenia zachowawczego w niwelowaniu objawów przewlekłego zespołu bólowego dolnego odcinka kręgosłupa. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Lammek, K., Tretiakow, D., & Skorek, A. (2020). Rzadkie zespoły bólowe w obrębie głowy i szyi. General Medicine & Health Sciences/Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 26(4).

Dalewski, B., Kamińska, A., Trybek, G., & Frączak, B. (2018). Postępowanie u pacjentki z bólem neuropatycznym po ekstrakcji trzeciego zęba trzonowego żuchwy. Opis przypadku. Pomeranian Journal of Life Sciences, 64(2).

Stoychev V, Finestone AS, Kalichman L. Dry Needling as a Treatment Modality for Tendinopathy: a Narrative Review. Curr Rev Musculoskelet Med. 2020 Feb;13(1):133-140. doi: 10.1007/s12178-020-09608-0. PMID: 31942676; PMCID: PMC7083985.